دینداری را از خودشناسی آغاز کنیم + فیلم

اسلام دین اعتدال است و پیامبر اسلام(ص) برای احیای مکارم اخلاقی مبعوث شده اند؛ پس چرا شاهد تندروی ها، کندروی ها و رفتارهای ضد اخلاقی و حتی ضد انسانی به نام دین اسلام در جامعه هستیم و هر کس با برداشتی از دین، دیگران را متهم به بی دینی می کند؟ چگونه می توان به اصل اسلام و دستورات اسلامی دست یافت و مسلمانی مؤمن و متعادل شد؟

برای دست یافتن به پاسخ این سؤال ها، مسعود اسماعیلی، پژوهشگر حوزه تربیت دینی ، کتابی با عنوان «مؤمن متعادل و تربیت متعادل» را به رشته تحریر درآورده است و طی درس گفتارهایی، با محور قرار دادن مطالب این کتاب، تشریح می کند که چگونه می توان مؤمنی متعادل، همان طور که اسلام ناب محمدی مدنظر دارد، بود.

در ادامه قسمت پنجم این مجموعه با موضوع «اهمیت خودشناسی» را با هم می بینیم و می خوانیم.

در قسمت های قبلی این مجموعه تلاش کردیم سه عنوان و مؤلفه اصلی تربیت متعادل که شامل «جامع نگری»، «پرداختن به اصل ها نسبت به فرع ها» و «تعادل قول، میل و فعل» را به صورت اجمالی معرفی کنیم. درس گفتارهای قبلی با این سؤال ها به پایان رسید که از بین معارف دینی کدامیک جدی تر و اصلی تر است و از کجا باید تربیت دینی متعادل را آغاز کرد؟

اگر وقتی ساختمانی در مرحله ساخت فونداسیون (ساخت پی ساختمان) است به آن نگاه کنیم، از اندازه و عمق فونداسیون ساختمان متوجه ابعاد و ارتفاع آن می شویم. هر قدر عمق فونداسیون بیشتر و بزرگتر باشد یعنی ساختمانی قوی تر، بزرگ تر و بلندتر ساخته خواهد شد.

دینداری نیز همینطور است. فونداسیون و زیربنای دینداری معرفتی است به نام «شناخت و معرفت نسبت به خود». در بسیاری از مواقع در مباحث دینی نقشه دین و دینداری را خوب ترسیم می کنیم، مثلاً می گوییم: مسیر دینداری توحید، عدل، احکام شرعی، نماز، روزه، زکات و ... است و سال ها در خصوص آنها صحبت می کنیم اما کمتر به خودمان می پردازیم.

نقشه مسیر بین دو شهر را تصور کنید. اگر مسیر بین دو شهر را بدانیم اما وارد مسیر نشویم، مسافر آن مسیر برای رسیدن به مقصد و مقصود نخواهیم بود؛ اما وقتی ما در مسیر تربیت دینی قرار بگیریم و شروع به حرکت کنیم، فردی می شویم که خداوند او را به عنوان مؤمن می شناسد.

اما چه زمانی ما در این مسیر دینداری حرکت می کنیم؟ و چه زمانی در این مسیر توقف می کنیم؟ و چه عواملی موجب می شود ما در این مسیر حرکت نکنیم؟ همه این موارد به خودشناسی مربوط می شود.

در اسلام روایات فوق العاده ای در خصوص خودشناسی داریم. امام باقر(ع) فرموده اند: «لا مَعرِفَةَ کَمَعرِفَتِکَ بنَفسِکَ؛ هیچ شناختی مانند این نیست که خود را بشناسی». در روایات دینی ما تعابیر «افضل المعرفه»، «افضل الحکمه»، «انفع المعارف» و «غایت المعرفه» در خصوص خودشناسی مطرح شده است.

حضرت علی(ع) فرموده اند: «غایَةُ المَعرِفَةِ أن یَعرِفَ المَرءُ نَفسَ؛ نهایت معرفت این است که آدمی خود را بشناسد». هر چقدر خودمان را بشناسیم، زیرساخت تربیتی ما بهتر ساخته شده و شکل می گیرد  و می توانیم دینداریمان را بر روی همین مبنا استوار کرده و تا أعلی المَعارِفِ  یعنی معرفه الله برسیم.

در تربیت دینی نسبت به خودشناسی غفلت داریم. اما اصلاً خودشناسی یعنی چه؟ این مسئله را به صورت تفضیلی در جلسه بعد مطرح می کنم، اما متذکر می شوم که مرادمان از خودشناسی آنچه معمولاً در خودشناسی گفته می شود که انسان ترکیبی از «جان و جسم»، «تن و من» و «روح و جسم» است، نیست. در جلسه بعد روایتی از امیرالمومنین علی(ع) را مطرح می کنیم که منظورمان از خودشناسی را روشن می کند.

var player = videojs('player_156362_4387543',{ techOrder: [ "html5" , "flash"],poster:'',width:400,height:300}); videojs.addLanguage('en', {"No compatible source was found for this media.": "مشاهده ی ویدیو نیاز به پشتیبانی مرورگر از codec h264 یا نصب فلش پلیر دارد."}); player.one('play', (function(){ $.post('/fa/ajax/news/video/4387543',{},function (data) {}); })); کد ویدیو دانلود کیفیت اصلی (function() { const embedHtml = ' ' + ' ' + ' ' + ' '; const videoTextAreaId = "videoTextArea_4387543"; const videoCodeBtnId = "videoCodeBtn_4387543"; const videoCodeBtn = document.getElementById(videoCodeBtnId); videoCodeBtn.addEventListener('click', function() { if (document.getElementById(videoTextAreaId).innerText.trim() === "") { document.getElementById(videoTextAreaId).innerText = embedHtml; } }); })(); انتهای پیام